Ο εκπασοκισμός μας είναι αμετάκλητος;


Του Αλέξανδρου Ντάσκα

Το πολιτισμικό ΠΑΣΟΚ ενδημεί, μεταξύ άλλων, στους βιοτόπους των μεγάλων υπουργικών γραφείων με την πλούσια ξύλινη επένδυση, κατά το πρότυπο του εικονιζόμενου στο πορτραίτο Ι. Καποδίστρια...


Η βασική καινοτομία της “Αλλαγής” στην ελληνική κοινωνία είναι η επικρατούσα αίσθηση ότι καθένας είναι ο νόμος του εαυτού του. Όσοι αποκλεισμένοι από τον παραδοσιακό κοτζαμπασισμό της Δεξιάς βρέθηκαν αίφνης στο ιστορικό προσκήνιο, συχνότατα θεώρησαν ότι ήλθε η σειρά τους να απολαύσουν την αυθαιρεσία της μικρο- ή μεγαλο-εξουσίας τους. Σταδιακά ο Έλληνας εκπαιδεύτηκε να θεωρεί εαυτόν νομιμοποιούμενο να απαιτήσει τα πάντα, χωρίς να είναι σε θέση να αιτιολογήσει αν και γιατί τα αξίζει. Ακόμη χειρότερα, επικράτησε η αντίληψη ότι χωρίς εμάς, τίποτα δεν έχει αξία. Ό,τι μας υπερβαίνει ως μέγεθος πρέπει να ισοπεδωθεί για να έλθει στα μέτρα μας, ό,τι είναι μικρότερο μας να ισοπεδωθεί για να το απορροφήσει η απληστία μας. Η νέα Μεγάλη Ιδέα του έθνους είναι αυτή που διαθέτει ο καθένας μας για τον εαυτό του.

Αυτή η απέχθεια προς το μέτρο και τη σεμνότητα μόλυνε κάθε κύτταρο της κοινωνίας μας, κάθε πολιτικό οργανισμό, κάθε συλλογική δραστηριότητα. Από τις απαιτήσεις απουσιάζει η ανάγκη τεκμηρίωσης του δικαίου της αξίωσης. Αρκεί ότι κολακεύει τον εγωισμό μας. Χρειαζόμαστε κάτι περισσότερο από αυτό;

Σε αυτό το αξιακό περιβάλλον, η έννοια του έλλογου συμβιβασμού, ο πολιτισμός διαλόγου, η υποταγή της ατομικής φιλοδοξίας στον γενικό σκοπό της ευρύτερης ωφέλειας, είναι συνώνυμα της ήττας ή της έλλειψης δυναμισμού. Το πολιτικό σκηνικό βρίθει αποτυχημένων προσπαθειών μονοπώλησης ενός ιδεολογικού πεδίου και μικρομεγαλισμών που καταλήγουν σε φαιδρά αποτελέσματα. Ακόμη και η ηθική μονοπωλείται από ορισμένους υπερευαίσθητους αγωνιστές των δικαιωμάτων: ένστολοι λειτουργοί που παραβιάζουν βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, επειδή οι ίδιοι έκριναν με την αλάνθαστη δογματική τους ότι είναι ο κατάλληλος τρόπος να υπερασπιστούν την πατρίδα τους ή απλά επειδή μισούν και μπορούν να εκδηλώσουν ατιμώρητα το μίσος τους. Υπερευαίσθητοι στα θέματα των ανοιχτών συνόρων, από τους οποίους οποιοσδήποτε επιχειρήσει να ασκήσει κριτική στα ιδεολογήματά τους τοποθετείται με συνοπτικές διαδικασίες στους εχθρούς της ανθρωπότητας και λιθοβολείται επί τόπου. Κεντροαριστερά που αποτελεί έπαθλο για αλληλομισούμενους πολιτικούς ηγέτες. "Γνήσιοι" επαναστάτες που τραβούν τον μοναχικό ασυμβίβαστο δρόμο της ρήξης με το κατεστημένο, αρυόμενοι κύρος από το μεγαλείο που οι ίδιοι μόνοι αναγνώρισαν στον εαυτό τους. Ομφαλοσκοπούντα κομματίδια που εφευρίσκουν διαφορές για να συνεχίζουν την διακριτή τους πορεία. Η αποθέωση της αυτοαναφορικότητας. Το κοινό συμφέρον λείπει παντελώς από την οπτική, ουδένα απασχολεί, ουδένα ενδιαφέρει.

Αυτή είναι η κληρονομιά του εκπασοκισμού, που έκανε την πατρίδα μας αγνώριστη, για όποιον τη γνώριζε από πριν. Είναι ανήκεστη η ζημία; Όχι, όσο μπορούμε ακόμη να κάνουμε αυτοκριτική με γενναιότητα, όσο μπορούμε να επαναφέρουμε τον εαυτό μας εντός των ορίων που θέτουν το μέτρο και το ήθος. Η συλλογικότητα κάθε μορφής, ακόμη και σε σπερματικό στάδιο, όπως φιλοδοξούσαμε κι όσοι δημιουργήσαμε το “Δικαιόπολις” να πετύχουμε στη δική μας ελάχιστη κλίμακα, για να συνομιλήσουμε και με άλλες προσπάθειες και άτομα με κοινή αγωνία για την Ελλάδα και τον κόσμο, υπερβαίνει την ατομικότητά του κάθε μέλους της αλλά και των αθροισμάτων τους, γιατί “καρποί ανδρών δικαιών ουκ απόλλυνται”. Ουκ απόλλυνται γιατί δεν χάνονται με το άτομο που τους δρέπει και την περατότητά του, ουκ απόλλυνται γιατί εναποτίθενται στον βωμό της συλλογικότητας, της πόλεως, του έθνους, για όσους ακολουθούν.

Η “αυθάδειά” μας να δρούμε και να γράφουμε δημοσίως, όχι να σιωπούμε όπως θα ήταν το συνετό στη "φιλήσυχη" και νοικοκυρίστικη εποχή μας, οφείλει να είναι η δική μας προσπάθεια να προσφέρουμε τις σκόρπιες έστω και ταπεινές σκέψεις μας στην πάντοτε ανοικτή συλλογική αναζήτηση. Η άρθρωση λόγου εισφέρει επιχείρημα, το οποίο αποζητά να απαντηθεί. Δεν διδάσκει από καθέδρας, δεν ιδιοποιείται το βήμα, αλλά προσκαλεί σε διάλογο, σε γόνιμη αντιπαράθεση ιδεών και επιχειρημάτων. Και αποτελεί ίσως το πρώτο βήμα για μιά καλύτερη γνωριμία και συμπόρευση με όσους έχουν τη σπίθα του ενδιαφέροντος για τα κοινά.

Η “αυτοαναφορική” παρένθεση αποσκοπεί στην υπενθύμιση (και σε μας τους ίδιους) ότι μόνη οδός για μία γνήσια πολιτική υπόσταση ικανή να αφήσει ιστορικό αποτύπωμα είναι η υπέρβαση του εγωκεντρισμού και της φιλοδοξίας. Εκείνος που επενδύει στην δημόσια δράση του για να επιτύχει ιδιοτελείς σκοπούς έχει δεσμεύσει τα φτερά της σκέψης του στους σκοπούς του, είναι δούλος τους και η δημόσια πτυχή του, εν τοις πράγμασι ιδιωτική επιχείρηση. Και για να επαληθεύεται το αν καπηλεύεται την πολιτική δράση για ιδιοτελείς σκοπούς ή αυτοπροσφέρεται όντως, είναι υποχρεωμένος να δέχεται την κριτική, να απαντά επί της ουσίας σε αυτήν και να εμπιστεύεται την κρίση του καθενός και όλων μαζί για το τελικό συμπέρασμα. Μόνο έτσι αποδεικνυόμαστε πολιτικοί απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων, των ανθρώπων που πρώτοι εφηύραν την λογοδοσία στην κοινότητα. Αυτό μπόρεσαν να ανακαλύψουν τότε, τα πλαστικά σημαιάκια των οπαδών του εκάστοτε "σωτήρα" τα άφησαν για εμάς.

Η τρίτη του Σεπτέμβρη έγινε και αυτή ιδιοκτησία του ΠΑΣΟΚ ως γενέθλια ημέρα του και όχι ως επέτειος της εξέγερσης περί του πρώτου Συντάγματος του ελληνικού κράτους. Σημειολογικό το ενδιαφέρον για ένα κόμμα, που από κοινού με τη ΝΔ -και όχι μόνο- ιδιοποιήθηκε εν τέλει και το ίδιο το Σύνταγμα, κόβοντας και ράβοντας τις διατάξεις και την εφαρμογή του κατά το δοκούν. Δεν σημαίνει όμως ο συλλογισμός περί εκπασοκισμού ότι το ΠΑΣΟΚ είναι το απολυτο κακό, ή ότι το κακό άρχισε με το ΠΑΣΟΚ, όσο κι αν θα κολάκευε βέβαια αρκετούς από τη Δεξιά να το πιστεύουν - εκτός κι αν όσο είχαμε ξερονήσια, κράτος της Δεξιάς, τανκς και παλουκώματα, όλα έβαιναν καλώς, γιατί συνέβαιναν στους “άλλους” (προ-πασοκικός εγωκεντρισμός). Σημαίνει ότι την κακή ρίζα του κοτζαμπάση που ο Ανδρέας με τον χαρισματικό του τρόπο απενοχοποίησε και εμπλούτισε, πρέπει να την τσακίσουμε, πρώτα στον εαυτό μας, έπειτα στον χώρο που δραστηριοποιούμαστε, στη συνέχεια στη χώρα. Διαφορετικά, θα καλύπτουμε βολικά την εξευτελισμένη μας απομόνωση με το σύνδρομο του ανάδελφου.

Σχετικά με τον συντάκτη της ανάρτησης:

Ο Αλέξανδρος Ντάσκας είναι Δικηγόρος Αθηνών και ένας από τους συνδιαχειριστές του ΔΙΚΑΙΟΠΟΛΙΣ.

κανένα σχόλιο

Leave a Reply