Πώς η Καρλσρούη έπληξε το κομματικό καρτέλ


Του Αλεξάνδρου Ντάσκα


Τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους, το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας έκανε δεκτή την προσφυγή μικρών γερμανικών κομμάτων κατά του εκλογικού ορίου του 3% που ίσχυε για τις Ευρωεκλογές. Σε περίπτωση που ένα κόμμα δεν συγκέντρωνε το ποσοστό αυτό σε εθνική κλίμακα, έχανε το δικαίωμα της ανάδειξης Ευρωβουλευτών, σε αναλογία με ό,τι ισχύει στη χώρα μας, με το ίδιο όριο για τις εθνικές εκλογές. Σκεπτικό του ανωτάτου γερμανικού δικαστηρίου ήταν ότι η εκλογική ρήτρα οποιουδήποτε ύψους παραβιάζει την ισότητα ευκαιριών των κομμάτων, καθώς αποθαρρύνει τους ψηφοφόρους από την επιλογή μικρότερων σχηματισμών υπό τον φόβο της «χαμένης ψήφου». Επιπλέον, οι δικαστές του συνταγματικού δικαστηρίου δέχθηκαν ότι η εκλογική ρήτρα παραβιάζει την γενική αρχή της ισότητας των πολιτών, καθώς αρνείται στους ψηφοφόρους των μικρότερων κομμάτων το δικαίωμα εκπροσώπησής τους στους κοινοβουλευτικούς θεσμούς.

Η αιτιολόγηση έχει ιδιαίτερη σημασία, για δύο λόγους: Αφενός, οι ίδιοι συλλογισμοί μπορούν να στηρίξουν την αντισυνταγματικότητα της εκλογικής ρήτρας και στις εθνικές εκλογές, αλλάζοντας άρδην όχι μόνο το πολιτικό σκηνικό αλλά και τους όρους του πολιτικού παιχνιδιού. Αφετέρου, η απόφαση έσπασε ένα ταμπού που επιμελώς καλλιεργήθηκε από τα κατεστημένα γερμανικά κόμματα, με επιτήδεια εκμετάλλευση του ναζιστικού παρελθόντος. Ο κατακερματισμός του πολιτικού σκηνικού που θα επέφερε η απελευθέρωση της ψήφου προς τα μικρά κόμματα θεωρήθηκε ότι διευκόλυνε στο παρελθόν την άνοδο του Αδόλφου Χίτλερ στην εξουσία.

Πρόκειται για ένα χτύπημα του δικαστηρίου με έδρα την Καρλσρούη σε νευραλγικό σημείο του κομματικού συστήματος. Αποδυναμώνοντας την ρητορική της προστασίας του εκλογικού σώματος από τον εαυτό του, αδυνατίζει ταυτόχρονα την ισχύ χειραγώγησης των μηχανισμών διαμόρφωσης της κοινής γνώμης, ιδίως των ΜΜΕ, επιτρέποντας την εκλογική επιτυχία και σε όσους σχηματισμούς δεν διαθέτουν προβολή από τα οικονομικά συμφέροντα που τους ελέγχουν. Σε μία χώρα με τεράστιο ζήτημα διαπλοκής και αυτοαναπαραγωγής του πολιτικού συστήματος, όπως η δική μας, η επικράτηση παρόμοιας νομολογίας θα κατάφερνε υπονόμευε τα συστημικά στεγανά. Μένει να αποδειχθεί, αν τα μικρά μας κόμματα μπορούν έστω και μία φορά να έλθουν σε συνεννόηση...

Σχετικά με τον συντάκτη της ανάρτησης:

Ο Αλέξανδρος Ντάσκας είναι Δικηγόρος Αθηνών και ένας από τους συνδιαχειριστές του ΔΙΚΑΙΟΠΟΛΙΣ.

κανένα σχόλιο

Leave a Reply