Η θριαμβεύουσα Ελλάς της αυταπάρνησης

 Toυ Αλέξανδρου Ντάσκα


Με την εποχή που οι Έλληνες απέκρουαν τον φασισμό πάνω σε απάτητες κορυφές, με τίμημα την ίδια τους την ζωή, μας χωρίζει σημαντική απόσταση. Όχι τόσο χρονική, όσο ιστορική. Δυσκολεύεται να πιστέψει ο Έλληνας, που ως προσλαμβάνουσες παραστάσεις από τη χώρα του έχει τις αβελτηρίες του κρατικού μηχανισμού, την διαφθορά, την προχειρότητα, την ευθυνοφοβία, την απάθεια πολιτών και αξιωματούχων, την τυφλή πόλωση και την κατάχρηση εξουσίας, ότι κάποτε το σύνολο των δυνάμεων αυτής της ίδιας χώρας είχε κινητοποιηθεί τόσο άψογα και τόσο αποφασιστικά, ώστε να καταφέρει συντριπτικό πλήγμα στην ιταλική υπεροψία, να ταπεινώσει τον φασιστικό μιλιταρισμό στο ίδιο του το πεδίο δράσης.

Είναι τετριμμένο να αναζητούμε την επικαιρότητα των επετείων στη σύγχρονη πραγματικότητά μας, όμως δύσκολα αποφεύγει κανείς τον πειρασμό να ζηλέψει το νόημα που πύρωνε καρδιές ανάμεσα στον παγετό και τις σφαίρες. Η ζωή η ίδια είχε τόση περίσσεια νοήματος, ώστε δάνειζε ακόμη και στον θάνατο. Ο φαντάρος του 1940 ήξερε ότι εξαρτάται από τον ίδιο και το τουφέκι του η επιβίωση όσων είχε ιερά. Όλα προορίζονταν να σωθούν ολοκληρωτικά. Η πατρίδα, η ελευθερία, η αξιοπρέπεια, οι ελιές στο χωριό, η οικογένεια. Όλα έπρεπε να σωθούν ολοκληρωτικά. Από τον ίδιο και από κανέναν άλλο. Δεν είχε διαβάσει Καζαντζάκη, όμως αγαπούσε την ευθύνη και πίστευε ειλικρινά, εμπράκτως ότι αν δεν σωθεί ο κόσμος, θα έφταιγε ο ίδιος. Και επειδή είχε αυτή τη... μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του, τελικά έσωσε τον κόσμο. Μαζί με εκατομμύρια ακόμα αγωνιστές, σε πολλές ακόμα χώρες.

Ο Αριστοτέλης δήλωνε ότι ήταν προτιμότερο να δυστυχεί κανείς σε “πόλιν” που ευτυχεί, παρά να ευτυχεί σε “πόλιν” που δυστυχεί. Η σύγκριση των δύο Ελλάδων, του 1940 και του 2013 φωτίζει το νόημα αυτού του οξύμωρου. Η ανάκαμψη μας περνά μέσα από τη συνειδητοποίηση της κοινότητας των παθημάτων μας και από τη συναίσθηση ότι ακριβώς η έλλειψη υπερατομικού πνεύματος είναι αυτή που τα επέφερε τελικά και σε ατομικό επίπεδο στον καθένα μας. Τότε αποκτά νόημα αυτή η εριζόμενη έννοια της πατρίδας: όχι ως άθροισμα ατομικών συμφερόντων, ούτε πολύ περισσότερο ως έννοια γεωγραφική, ιδεολογική ή και απατηλή, άσχετη με την “ευδαιμονία” του καθενός, αλλά ως η ιερή ιστορική δεξαμενή όπου εκβάλλουν οι ατομικότητές μας, ώστε να πηγάσει ξανά υγιής, ευγενής, βιώσιμη υπόσταση και για τις ίδιες.

Σχετικά με τον συντάκτη της ανάρτησης:

Ο Αλέξανδρος Ντάσκας είναι Δικηγόρος Αθηνών και ένας από τους συνδιαχειριστές του ΔΙΚΑΙΟΠΟΛΙΣ.

κανένα σχόλιο

Leave a Reply